Advies voor het overstappen naar een digitale spiegelreflexcamera

Gefeliciteerd, je hebt besloten je (oude) compactcamera in te ruilen voor een (nieuwe) digitale spiegelreflexcamera (DSLR). Een belangrijke stap in het verbeteren van je fotografie. Ondanks dat de camera niet de hoofdfactor is die bepaalt of je goede foto’s maakt – dat ben je namelijk zelf -, is de overstap van compact- naar spiegelreflexcamera wel één van de grootste die je kunt maken om je fotografie naar een hoger plan te tillen.

Met de keuze voor spiegelreflex ben je er echter niet. Want je staat nu voor de keuze om uit de grote hoeveelheid camera’s op de markt de voor jou beste camera uit te zoeken. Geen gemakkelijke opgave, want er worden constant nieuwe modellen uitgebracht en de concurrentie in de instapmarkt is gigantisch. Met dit artikel hoop ik je een aantal handreikingen te geven waarmee je voor jezelf de beste keuze kunt maken.

Foto: wibs24, iStockPhoto

Budget tot € 600

De prijzen voor nieuwe spiegelreflexcamera’s zijn het afgelopen jaar enorm gedaald door de introductie van nieuwe instapcamera’s die de overgang tussen compactcamera en spiegelreflexcamera zo klein mogelijk moeten maken. Des te opmerkelijker als je bedenkt dat het op dit moment, door de economische crisis, voor de veelal Japanse fabrikanten relatief duur is om producten te verkopen in Europa en Amerika.

Door de gedaalde cameraprijzen is het belangrijk voor fabrikanten om gebruikers te laten overstappen naar een spiegelreflexcamera waarbij extra inkomsten van lenzen vrijwel gegarandeerd zijn. Dit doen ze met nieuwe instapcamera’s die qua functionaliteit minder ingewikkeld zijn dan de grote broers en extra functies te bieden voor het leren omgaan met een spiegelreflexcamera.

Deze instapcamera’s lijken qua specificaties erg op de compactcamera waar je vandaan komt, maar hebben als belangrijk voordeel het kunnen wisselen van lenzen, meer instelmogelijkheden en een betere beeldkwaliteit dankzij de grotere sensor. Nadeel is dat ze groter en zwaarder zijn (en daardoor minder makkelijk mee te nemen) en iets meer tijd vergen om te leren kennen.

In de lijstjes met functies worden een aantal termen genoemd zoals LiveView, antistoffunctie en megapixels, in dit artikel kun je hier meer over leren.

Vrijwel alle instapcamera’s zijn voor minder dan € 600 te koop (inclusief één kitlens van de camerafabrikant). Voor € 600 heb je dan ook nog wat ruimte om geld te besteden aan een draagtas en extra geheugen. Doe je er nog € 50 bij, dan maak je de stap naar de eerste modellen die je meer laten instellen, met alleen nog wat wisselgeld voor extra geheugenkaarten.

Reikt je budget niet tot € 600, dan kun je overwegen naar een tweedehands model te zoeken (zie tips verderop in dit artikel).

Budget tot € 1000

Deze categorie is wat drukker, de grote fabrikanten geven je een keuze uit modellen in de prijsklasse vanaf € 650-700 nieuwprijs en tot € 1000 nieuwprijs. Dit zijn de modellen die vroeger de onderkant van de markt vormden. Deze werken over het algemeen sneller dan de absolute instappers door de grotere geheugenbuffer om foto’s weg te schrijven, daardoor kun je ook sneller achter elkaar een foto nemen. Ze hebben meer megapixels (niet het belangrijkste!), hebben een beter LCD scherm en hebben meer autofocus punten.

Canon en Nikon hebben in 2009 beide video geïntroduceerd in dit segment van de markt. Je betaalt meer dan de eerdergenoemde modellen voor de mogelijkheid ook filmpjes op te nemen. Afhankelijk van de keuze voor de kitlens kom je al snel richting de € 1000. Heb je geen behoefte aan video, dan is dat dus een mooie methode om wat geld te besparen en te investeren in je lenzen (zie later in dit artikel).

In deze categorie is de keuze voor wel of geen video het belangrijkst. Daar betaal je dan ook meer voor.

Budget tot € 1500

De cameramodellen voor enthousiaste camera gebruikers bevinden zich in de € 1200-1350 regio. Vrijwel elke grote fabrikant heeft een cameramodel voor enthousiaste camera gebruikers.

Budget € 2000+

Dit is een grote stap, je komt op het terrein van de professionele/semi-professionele camera’s. In de afgelopen jaren zijn in deze categorie modellen uitgebracht met een 35mm equivalent sensor (full-frame), video opname mogelijkheden, een ongekend dynamisch bereik en ruisprestaties. Dit is de categorie waarin op dit moment het grote gevecht wordt geleverd qua functionaliteit, waarbij de verwachting is dat de genoemde functionaliteit binnen een aantal jaar ook in de lagere categorieën is te vinden. Tenzij je al veel ervaring hebt met fotografie, zou ik je niet aanraden direct in deze modellen in te stappen.

Camera kiezen

Grofweg komt het er op neer dat als je serieus bezig bent met fotografie en veel tijd in je (nieuwe) hobby wilt gaan steken, dat je de beste camera die je je kunt veroorloven moet kopen. Verwacht je alleen in de weekenden en bij speciale gelegenheden je camera te gebruiken, dan is het beter om te kiezen voor een goedkoper of het goedkoopste model.

Bepalend voor de keuze moet je budget en het doel van de aanschaf van een specifieke camera zijn. Houd er ook rekening mee dat de kans vrij groot is dat je binnen één a twee jaar nogmaals zo’n bedrag gaat uitgeven aan het kopen van (nieuwe) lenzen voor je camera. Een bekend probleem van fotografen is dat ze het steeds voor elkaar krijgen nieuwe redenen te verzinnen waarom ze die ene lens juist NU nodig hebben. Guilty as charged!

Op het moment dat je weet in welke categorie je zit, dan kun je gericht specificaties vergelijken. Is video belangrijk voor je? Wil je foto’s ook in RAW formaat kunnen bewerken? Vind je beeldstabilisatie in de camera belangrijk? Ga je echt wel 2x3m posters produceren of is het misschien beter te kiezen voor iets minder megapixels en (daardoor) betere beeldprestaties.

Probeer in ieder geval een camera te kopen die je ook goed handmatig kunt bedienen. Waarschijnlijk ga je dat nu niet meteen gebruiken, maar wie weet wat je wensen zijn als je meer groeit in je (nieuwe) hobby. Handmatig of half-automatisch wijzigingen maken is de beste manier om je creatieve visie tot uiting te brengen en de beste resultaten uit wat voor camera dan ook te halen. Als je de camera alleen op de volautomatische stand gaat gebruiken, dan is er veel minder reden om van een compactcamera over te stappen.

Lenzen

Bij alle genoemde prijzen is rekening gehouden met een enkele kitlens. Door de camera en de lens tegelijkertijd te kopen ben je vaak goedkoper uit. Ben je het echter niet eens met de keuze van de fabrikant, dan kun je alle camera’s ook met alleen de ‘body’ kopen. Je bent dan vrij om een eigen selectie te maken uit de lenzen, bijvoorbeeld door te kiezen voor een lens die beter bij jouw type fotografie past of de goedkopere Sigma, Tamron en Tokina lenzen. Veel camerawinkels maken tegenwoordig ook kits met deze lenzen.

De keuze voor de lens/lenzen is vaak net zo belangrijk als de keuze voor de camera. De lens bepaalt voor een groot deel wat je mogelijkheden zijn als fotograaf en hoe het resultaat er uit komt te zien. Met een lichtsterke lens kun je langer door fotograferen als het donker dreigt te worden, afhankelijk van de toegepaste coating en het ontwerp is de lens wel of niet vatbaar voor hinderlijke lensflare en moet je weinig of juist veel nabewerking doen op de computer.

De keuze is reuze

Het kan in veel gevallen voordelig zijn om een iets ouder model camera (zeg 1-1,5 jaar ouder) uit te kiezen en voor het prijsverschil een (aantal) betere lens/lenzen te kopen. Er zijn veel goede lenzen te koop in de € 300/400 categorie die qua optische prestaties veel beter presteren dan de sensor van de camera kan registreren.

Over het algemeen zijn lenzen met een vast brandpunt scherper dan zoomlenzen, hoewel dit niet in alle gevallen zo hoeft te zijn. Net zoals met camera’s vereist ook deze keuze veel onderzoek. Op sites zoals onder andere Gathering of Tweakers, Zoom.nl en Fredmiranda.com (Engelstalig) worden alle mogelijkheden ruimschoots bediscussieerd.

Bedenk dat lenzen over het algemeen veel langer mee gaan dan de camera body. De prijs van een lens zakt lang niet zo snel als de prijs van een camera body, een lens is dus een investering in de toekomst. Ik heb een aantal lenzen die al ruim tien jaar oud zijn en op meerdere camera bodies zijn gebruikt. Bedenk dat lenzen alleen te gebruiken zijn op de camera’s van een specifieke fabrikant waarvoor de vatting is gemaakt. Dit geldt ook voor lenzen die door derde partijen als Sigma en Tamron worden gemaakt.

Dit is één van de redenen waarom overstappen naar een ander camera merk zo lastig is. Als je overstapt zul je al je lenzen moeten verkopen/weggeven en nieuwe lenzen geschikt voor dat camera merk moeten aanschaffen. Als je eenmaal hebt geïnvesteerd in een paar extra lenzen, dan kost het relatief veel geld om van merk te wisselen.

Een goede eerste stap op weg naar kwalitatief goede lenzen is het aanschaffen van een 50mm lens, elke camerafabrikant heeft er één of meer in het assortiment. De 1.8 variant daarvan is te koop voor onder de € 100 en biedt ongekende prijs/kwaliteit verhouding. Doordat je er niet mee kunt zoomen (zoomen met je voeten!) moet je meer moeite doen goede composities te maken waardoor je sneller leert.

Nog veel meer tips over lenzen zijn te vinden in het Aankoopadvies: Lenzen artikel in het Basiscursus gedeelte van de site.

Merk kiezen

Welk merk moet je nu kiezen? Zoals je kunt zien bieden alle fabrikanten in elke categorie een aantal camera’s aan. Over het algemeen ontlopen de camera’s van de grote fabrikanten elkaar niet veel in kwaliteit, de nuances zitten in kleurgebruik, indeling van de menu’s, ergonomie, etc. Belangrijk is een keuze te maken voor een specifiek segment camera’s en daaruit de camera te kiezen waar je het beste gevoel bij hebt.

In 2008 hadden Canon en Nikon bijna hetzelfde marktaandeel (38,4% tegen 37,3%) over wereldwijde spiegelreflexcamera verkopen. Sony heeft in 2008 het marktaandeel meer dan verdubbeld naar 13,5%. Hiermee was 89,2% in handen van drie grote fabrikanten. Een reden hiervoor is dat vooral Canon en Nikon een enorme keuze hebben in lenzen van zowel eigen fabrikaat als gemaakt door derde partijen. Sony is het aanbod nog aan het opbouwen, maar ondersteunt wel de oude Minolta/KonicaMinolta lenzen.

Koop niet de camera die alle mensen op internet nieuw vinden of waarvan de gebruikers het hardst schreeuwen, maar de camera die het beste bij het te verwachten gebruik past. Je hebt niets aan nieuwe functies als je ze toch niet gebruikt of als de camera niet lekker in de hand ligt.

Probeer de verschillende camera’s in een segment uit, voel hoe (goed) de camera’s in je hand liggen en onderzoek de mogelijkheden voor accessoires en om door te groeien. Wat is je lange termijnplan, wil je uiteindelijk naar de € 1500 of € 2000 categorie of ben je van plan deze camera zeker drie/vier jaar te gebruiken en daarna ook in dezelfde categorie te blijven om te profiteren van de technologische vooruitgang? De keuze voor de fabrikant is dan iets minder belangrijk.

Er zijn veel mensen die zweren bij hun eigen fabrikant, de gemoederen lopen net zo hoog op als tussen PC en Mac gebruikers en BMW en Audi rijders. Ga voor je eigen gevoel en bedenk goed wat voor soort fotografie je van plan bent te gaan doen en waar je met je hobby naartoe wilt. Kun je niet tussen de verschillende merken kiezen, ga dan voor het merk dat door je vrienden wordt gebruikt of dat door de lokale winkel wordt ondersteund. Op deze manier kun je makkelijker hulp krijgen van mensen die bekend zijn met het merk.

Tweedehands

Heb je niet het budget of de noodzaak voor een nieuwe camera (misschien wel omdat je het geld liever in lenzen steekt), dan verzekert de constante stroom van nieuwe camera’s dat je vaak een mooie deal kunt krijgen als je tweedehands koopt. Tweedehands is zeker niet tweederangs, het zijn allemaal camera’s die 1,5-2 jaar geleden prima presteerden en waarom zouden die dan nu opeens niet meer voldoen.

Er zijn dan wel een aantal zaken waar je op moet letten. Allereerst de buitenkant, kijk of er geen krassen in de LCD en andere displays zitten, deukjes in de body. Luister naar het geluid van de sluiter, vraag hoeveel foto’s er mee zijn genomen (het segment boven de beginners camera’s kan zeker 50.000 sluiterbewegingen aan, het segment erboven tot wel 100.000). Is het beeld op de LCD gelijk over het hele beeld en zitten er geen nare krassen op?

Hoe zit het met stof of beschadigingen op de sensor en in het spiegelhuis (je kunt een onscherpe foto maken richting het licht op F22 en dan moet je op de kleine LCD eventueel stof of beschadigingen kunnen zien).

Zitten er geen loshangende onderdelen aan, zijn de knoppen nog in de goede staat, etc. Komt hij in de originele doos, met handleiding en originele batterij (hoe zien de contactpunten er uit waar de batterij in moet), USB kabel voor aansluiten aan een computer.

Als je er een lens bij koopt, houd de lens dan in het licht, kijk aan beide kanten of er geen beschadigingen zijn (let ook op de contactpunten aan de onderkant van de lens). Zitten er geen loszittende delen aan de lens. Controleer in ieder geval ook de autofocus.

Foto: TheBlowfishInc, iStockPhoto

Leren omgaan met je nieuwe camera

Saai, maar ik moet het toch vermelden. Lees de handleiding van je camera door. Natuurlijk ga je dat niet doen als je net je camera hebt, maar kijk op een rustig moment zeker een keer de handleiding door. Bekijk waar de belangrijkste functies zitten en maak een keuze om bepaalde instellingen wel of niet te wijzigen.

Koop als het even kan niet je camera een paar dagen voordat je op vakantie gaat of je hebt opgeworpen de bruiloft van een nicht te fotograferen, maar neem de tijd je camera te leren kennen. Het is jammer als je doordat je de camera niet kent momenten mist of er halverwege achter moet komen dat door een kleine aanpassing je foto’s er opeens een stuk beter uit zien.

Naast een creatieve uiting is fotografie ook een deel technisch. Er zijn een aantal termen die je je eigen zult moeten maken als je jezelf en je fotografie constant wilt verbeteren. Belangrijk is om zo snel mogelijk te proberen de camera van de automatische stand te halen. Moderne camera’s kunnen al het denkwerk voor je overnemen, maar de camera kan niet raden wat het precieze effect is dat je wilt bereiken.

Alle camera fabrikanten helpen hierbij met voorkeuze programma’s voor onder andere landschappen, portretten, nachtfotografie, sport, etc, maar belangrijker is om te leren waarom de camera bij zo’n voorkeuzeprogramma voor een bepaalde instelling kiest en deze dan zelf toe te passen. In het Basiscursus gedeelte van de site heb ik een groot aantal artikelen geplaatst die alle relevante termen van de fotografie behandelen.

Veruit de eenvoudigste manier om snel een stap voorwaarts te zetten is het leren maken van gebalanceerde composities en het aanpassen van de diafragma instelling. Het aanpassen van het diafragma kun je in eerste instantie doen met de diafragma prioriteitsstand, de camera zoekt er dan de juiste sluitertijd bij.

Belangrijk om te realiseren is dat alle instellingen in de camera met elkaar in contact staan (zie belichtingsdriehoek) en dat je door de voorkeur te geven aan de ene instelling boven de andere hele creatieve keuzes kunt maken.

Dankzij het LCD scherm kun je snel het effect van een bepaalde instelling beoordelen, waardoor je snel zult leren wat de beste instelling onder bepaalde omstandigheden is.

Veel plezier en succes met het maken van de keuze voor je nieuwe camera en het zetten van de eerste stappen in deze schitterende hobby. Ik ben er van overtuigd dat je op deze site veel tips kunt vinden die je hierbij kunnen helpen.

Als je een vraag wilt stellen over een camera en/of lens-combinatie, doe dit dan bij voorkeur in de reacties zodat iedereen iets aan de antwoorden heeft. En probeer er bij te vermelden wat je doel en budget zijn en wat belangrijk voor je is. Je zult de keuze zelf moeten maken, hoe meer je aangeeft wat je zelf al hebt onderzocht of overweegt, hoe makkelijker het voor anderen is advies te geven waar jij ook iets aan hebt.