- Review: Drobo opslagrobot
- Verloren digitale foto’s terughalen
- Tips voor het archiveren van digitale foto’s
Foto’s hebben vaak naast een artistieke ook een emotionele waarde, ze zijn genomen bij een speciale gelegenheid of van een speciaal persoon, er is soms veel tijd in gestoken, maar er zit altijd een verhaal achter. Kortom, dat raken we liever niet kwijt. Digitale fotografie heeft veel goeds gebracht, maar heeft toch ook wel een paar nadelen. Met een enkele verkeerd ingedrukte knop kunnen alle bestanden zomaar zijn verdwenen en moeten we er veel tijd en moeite in steken om de foto’s terug te krijgen indien al mogelijk. Daarom vandaag een paar tips hoe om te gaan met digitale fotobestanden. Misschien paranoia, maar hier geldt “better safe than sorry”.
Geheugenkaart
We beginnen bij het begin, het wegschrijven van foto’s naar een geheugenkaart. Ik heb altijd 4GB aan compactflash geheugenkaartjes bij me (2×1GB en 1×2GB) in mijn fototas, ook als ik maar een enkele snapshot wil maken. Deze hoeveelheid is voldoende voor ongeveer 400-500 foto’s als ik in het RAW formaat fotografeer met mijn Canon 30D camera. Dat is vaak ruim voldoende voor een hele dag fotograferen – afhankelijk van het onderwerp natuurlijk, maar van bijvoorbeeld de LG Rally en de Holland Triathlon maakte ik makkelijk 350-400 foto’s in 3-4 uur. Zit een hoop rotzooi tussen, maar door te blijven ‘knallen’ zag ik de kwaliteit steeds beter worden. Hoe groter de geheugenkaart, hoe langer je door kunt blijven gaan. Ook belangrijk voor het volgende punt.
Ik probeer mezelf te dwingen om geen foto’s ‘in de camera’ te verwijderen. Met 4GB aan ruimte is daar meestal geen enkele reden voor: het haalt mij uit mijn ‘flow’ en op het kleine scherm van de camera zijn kleuren en scherpte sowieso lastig in te schatten. Daarnaast kan een foto in eerste instantie misschien mislukt zijn/lijken, maar er kunnen ook altijd elementen zijn die wel goed zijn waarvan je een uitsnede kunt maken. Maar de belangrijkste reden is dat ik niet per ongeluk, door gehaast werken, al mijn foto’s kwijt wil raken. Ik heb deze regel gebroken tijdens mijn vakantie in San Francisco begin vorig jaar, toen heb ik de laatste dag losse foto’s verwijderd om nieuwe foto’s te maken. Moet er niet aan denken dat ik toen de laatste 400 foto’s zomaar had verwijderd.
Op mijn 30D zitten de ‘remove’ en ‘remove all’ knoppen namelijk dicht naast elkaar. Mocht je toch je foto’s kwijt zijn of een corrupt geheugenkaart treffen, dan kun je het beste meteen het kaartje uit de camera halen en proberen via de computer bij de bestanden te komen.
Een tip die ik nooit heb toegepast, maar net heb bedacht, is het gebruik van meerdere geheugenkaartjes op dezelfde locatie. Je voorkomt dan dat je een dag of twee vakantiefoto’s van een specifieke locatie kwijtraakt. Als je langere tijd van huis onderweg bent zijn er oplossingen om de foto’s direct van een geheugenkaart naar een losse harde schijf (een ‘imagetank‘) te kopiëren. Dit zijn grote schijven waarop heel veel foto’s kunnen worden gezet.
‘Single point of failure’
Bedenk wel dat je dan een single point of failure inbouwt. Verlies je de schijf of gaat die kapot dan ben je nog veel meer foto’s kwijt dan met alleen een geheugenkaartje. Dat kan dus een reden zijn om nog meer losse geheugenkaartjes mee te nemen. Op mijn aankomende vakantie (oktober) in Schotland neem ik mijn laptop mee, maar ook een set brandbare DVD’s. Zodra de foto’s in Lightroom op mijn laptop zijn ingelezen brand ik de DNG bestanden direct naar een DVD en stop die weg in een mapje in mijn koffer. Op een DVD kan 4,7GB aan data, met 4GB aan geheugenkaartjes zit ik in principe dus safe voor elke dag.
Thuis
Bij thuiskomst laad ik de foto’s van het geheugenkaartje in Lightroom. De bestanden worden omgezet naar het DNG (Digital Negative) formaat en op een externe schijf geplaatst. Nu heb ik dus twee kopieën, zowel het geheugenkaartje als de externe schijf heeft het fotobestand. Vervolgens doe ik mijn normale bewerkingen en publiceer de foto’s die de moeite waard zijn op Flickr en mijn weblog.
Elke avond om 22.00u gaat er een automatisch backup proces lopen op mijn Mac (met SuperDuper) die alle data naar een externe schijf kopieert. Om precies te zijn gaat het om twee schijven die een exacte kopie van elkaar zijn, een Netgear ReadyNas. Vanaf dat moment heb ik dus drie digitale kopieën op een interne schijf en twee losse schijven en ook nog de originelen op de geheugenkaart. Mocht er één sneuvelen dan is de data nog bewaard op een tweede schijf. Het is dan wel zaak om zo snel mogelijk een nieuwe schijf te plaatsen, want dan heb je weer de oude situatie dat je afhankelijk bent van één schijf. De schijf is verbonden in het netwerk, Network Attached Storage (NAS). Er zijn ook oplossingen met meerdere schijven, Drobo is erg populair op dit moment.
Eigenlijk moet je er dan nog voor zorgen dat je de kopieën ook geografisch gaat scheiden. Twee schijven die bovenop elkaar staan kunnen tegelijkertijd in een brand verdwijnen en dan heb je nog niets aan al die kopieën. Dit doe ik met een losse USB schijf, ongeveer eens in de twee weken sluit ik die aan en neem hem mee naar mijn ouders of werk in een andere stad.
Formatteren
Ik formatteer nooit de foto’s van de compact flash kaart in de computer, maar alleen in de camera. Dit is misschien bijgeloof, maar ik probeer alleen de camera naar de geheugenkaart te laten schrijven. Het bestandsformaat in de meeste geheugenkaartjes is FAT32, dus als je toch de kaart met de computer formatteert, zorg er dan in ieder geval voor dit niet in NTFS of Mac OS Extended formaat te doen. De kaart wordt pas geformatteerd als ik weer opnieuw op pad ga. Zo komt het dus voor dat sommige kaartjes foto’s bevatten van maanden geleden. Voordat de camera de tas in gaat controleer ik de batterij, de ISO waarden (je wilt voorkomen dat je in de volle zon met ISO 400 staat te fotograferen) en formatteer het geheugenkaartje.
Tips
Ter afronding nog een paar tips om fouten met geheugenkaarten te voorkomen. Er zitten geen bewegende delen op, maar externe omstandigheden kunnen er nog steeds voor zorgen dat een kaartje corrupt raakt. Bescherm de kaarten voor statische elektriciteit en stof, sla ze op in een anti-statische zak of minimaal in de bijgeleverde plastic opbergmapjes. Bescherm de kaartjes voor de hitte, laat ze niet in de auto liggen op een warme dag. Bescherm kaartjes tegen vochtigheid, geen koele en droge kaartjes vanuit een auto met airco in een warme vochtige omgeving direct in je camera stoppen, maar eerst een tijdje laten acclimatiseren. Zelfde geldt trouwens voor de camera zelf.
Elke camera geeft met een lampje aan dat er naar de geheugenkaart wordt geschreven. Zet de camera nooit uit als dit lampje brandt en haal de geheugenkaart er zeker niet uit op dat moment! Voor compactcamera’s is dit kritischer dan voor spiegelreflexcamera’s, omdat die vaak een kleiner buffer hebben waardoor de camera er langer over doet om de foto’s naar de kaart te schrijven. Het duurt dus langer voordat de camera uit kan. Zorg er ook voor dat je voldoende batterijcapaciteit overhoudt. Als de batterij leeg gaat tijdens het schrijven loop je het risico dat de laatste foto (minimaal) corrupt raakt.
Het is misschien allemaal wat paranoia voor die paar hobby foto’s van mij, maar voorlopig voel ik me er prettig bij en het is ook werkbaar als je je eenmaal deze richtlijnen aanwent.
Verbeter je foto’s in nabewerking
Diafragma, hoe werkt het
De beste sluitertijd kiezen voor een foto
De ‘plastic fantastic’ 50mm lens
Aankoopadvies: Compact of spiegelreflex camera
RAW, foto’s onbewerkt uit de camera
Macro fotografie tips
Zonde dat je nu net die laatste stap, het geografisch scheiden van die foto’s niet doet.
Ik doe dat dus nog net wel, ongeveer 4 keer per jaar brand ik mijn foto’s op een RW-dvd. Ik ruil dan telkens de nieuwe versie om tegen de oude en leg die bij schnnomoeders.
Aan het eind van elk jaar brand ik dean de foto’s van afgelopen jaar op een vast DVD welke ik bij mijn schoonmoeder leg.
Hoi Kenneth,
Ben blij met de tips en zijn erg werkbaar voor mijzelf.
Maar ik heb fotos op de computer en HD als backup.
Ik wil graag m’n fotos goed beheren en gelijktijdig bewerken, ik heb al van alles geprobeerd van Lightroom, Picasa, View NX2, etc. vindt eigenlijk alle programma’s tot gecompliceerd.
Lightroom’s omgeving spreekt mij het meeste aan maar ik schiet eigenlijk altijd in jpeg.
Daarbij weet ik niet goed hoe ik de structuur moet opzetten en worden mijn wijzigingen niet opgeslagen. Ik heb hierover ook al op je site gelezen maar krijg het nog niet helemaal voor elkaar.
Oftwel.. Help leid mij door het oerwoud van fotos en programmas.
Gr.
Ad
Hoi Ad,
Wanneer je Picasa te gecompliceerd vindt zul je waarschijniljk geen beheerprogramma (DAM applicatie) tegenkomen tegen komen die wel voldoet. Iets eenvoudigers dan Picasa is er namelijk niet.
Eenvoudig is overigens weer iets anders dan goed maar dat gaat hier net te ver. Lees evt. mijn blogartikel hierover op http://www.digitaalfotobeheer.nl (http://digitaalfotobeheer.blogspot.com/2011/04/to-picasa-or-not-to-picasa.html).
Over het opzetten van een beheerstructuur en adviezen rondom de haken en ogen daarbij kan ik je overigens het boek van Peter Krogh ‘The DAM Book for photographers’ van harte aanbevelen. Een idee van de inhoud kun je krijgen op http://www.dpbestflow.org/ en ook op de forum van Peter zijn homepage kun je veel ideeen opdoen (http://thedambook.com/smf/index.php).
Ik hoop dat je met deze informatie verder kunt!
Roelof
Hoi Roelof,
Bedankt voor de tips, zal zeker mij hier in verdiepen.
Metadata die je in Lightroom toevoegt worden in het catalog-bestand opgeslagen. Als je die aan het fotobestand wilt toevoegen moet je, in de library mode, als de foto geselecteerd is pulldownmenu metadata kiezen en dan save metadata to file.
Je kunt de metadata ook in een *.xmp bestand opslaan via Edit>Catalogsettings>kies automaticly write changes to xmp.
Als je beschikt over Lightroom zou ik me daarop concentreren.
Handleiding kun je van adobe.com downloaden. Je kunt er veel mee doen en is heel professioneel. Tijd geinvesteerd om het programma te leren kennen betaald zich terug!
Hallo Jan,
Bedankt voor je advies. Ik vind Lightroom er zeker goed uitzien. Ik heb nu al de fotos geimporteerd in de bibliotheek. Wat gebeurd als ik een foto aanpas en de wijziging wil zien als ik bijvoorbeeld de foto buiten lightroom wil openen met de wijzigingen die ik heb doorgevoerd in Lightroom. de optie save metdata staat aangevinkt maar ik zie dan de wijzigingen niet? weet jij wat dit kan zijn.
Nog een vraag, nieuwe fotos importeren, gelijk van de camera?
Help
Gr.
Ad
Ad, de wijzigingen die je maakt in Lightroom zie je als je de foto exporteert, bijvoorbeeld naar JPG. De wijzigingen worden in eerste instantie ‘virtueel’ toegepast in de database van Lightroom, het originele RAW bestand wordt hierbij niet geraakt. Je moet dus exporteren om de wijzigingen te zien. Met Save Metadata kun je de data naar een DNG bestand schrijven of een .XMP bestand genereren. Beide bestanden kun je vervolgens in een andere RAW editor (zoals Camera Raw) openen en dezelfde bewerkingen zien.
Foto’s kun je direct van de camera importeren, maar is meestal niet aan te raden vanwege de snelheid, foto’s kunnen sneller worden geladen met een externe kaartlezer.
Hoi Kenneth!
Ik ben net overgestapt van G4 maar de Panasonic L10. Na heel veel zoeken op Internet kom ik jouw site tegen. Geweldig! Precies wat ik zocht.
Geef je dan ook graag mijn tip: ik heb een Gamma kluis in de schuur met een externe hard disk. Die kosten tegenwoordig 3x niets.
Niet dat ik wat tegen schoonmoeders heb :-)
Ik ga weer snel door met leren!
Ik zelf zet ze op de HDD van mijn PC en nog op een externe HDD.
En ik heb ook nog een NAS in de meterkast staan, daar kopieëer ik ze ook nog naar toe.
Hoi Kenneth
Ik heb pas 2 externe harde schijven aangeschaft van elk 1TB voor het opslaan van foto’s (Western Digital MyBook) met de bedoeling om 2 fysieke schijven te hebben. Een zgn mirrorschijf vind ik nog riskant omdat je hem niet kunt scheiden en ze bijv. bij brand verloren kunnen gaan.
Is er ook een programma of een functie vanuit Lightroom waarmee je de foto’s tegelijk kunt kopieeren op de twee schijven?
Hoi Jan,
Bij het importeren kun je schrijven naar de vaste harde schijf en één extra externe schijf, je kunt niet naar drie locatie tegelijk schrijven. Ik ken geen plugins die dat doen.
Het zijn goede tips in dit artikel over de opslagstrategie.
Heb jij of iemand anders ook tips over de indeling van een foto-archief?
Op datum ligt voor de hand maar is lastig zoeken naar een bepaalde foto.
Zelf denk ik aan categoriën zoals Familie, Woonplaats en omgeving, Vakanties enz. En daarbinnen op jaar en gebeurtenissen gesorteerd.
Maar ik ben over deze indeling nog niet tevreden.
Is er iemand die een database gebruikt voor bestandsnamen, titels e.d. van foto’s? Zo ja hoe doe je dat zonder alle gegevens zelf in te kloppen?
Hallo andere Jan
Met Adobe Lightroom kun alle foto’s voordat je die importeert voorzien van tags, die je dus later helpen om foto’s terug te vinden. Geen gegevens inkloppen? Daarbij geldt wat je er niet inzet, kun je er ook niet uithalen. Lees even de artikelen hierover op deze site onder de categorie ‘Lightroom’.
Hoi Jan,
Je moet inderdaad denken aan een oplossing waarbij je metadata aan foto’s toevoegt. De indeling in mappen is dan minder belangrijk (hoewel ik op de fysieke schijf en in Lightroom datum > projectnaam > projectinfotonaam hanteer). Veel fotografen vinden het toevoegen van beschrijvende metadata vervelend werk, maar zoals de andere Jan zegt, het is lastig dingen er uit halen die je er niet in stopt.
Lightroom en/of vergelijkbare programma’s gebaseerd op een database zin voor het organiseren van foto’s zeker de moeite waard. Zo kun je bij import al tags opgeven en in de bibliotheek uit lijsten snel tags selecteren en kopiëren naar alle foto’s. Je kunt de foto’s ongeacht van de fysieke indeling op de harde schijf in collecties stoppen en snel filteren of zelfs met behulp van een slimme collectie automatisch de collecties laten vullen op basis van tags. Zo kun je op veel verschillende manieren naar je bibliotheek kijken.
Je zou de Lightroom 2 trial (30 dagen te gebruiken) of de Lightroom 3 beta (tot april gratis te gebruiken) eens kunnen proberen.
De laatste tijd zijn er programma’s (onder andere Google Picasa en Apple’s iPhoto) die gezichten kunnen herkennen en op basis daarvan labels aan de foto kunnen geven. Maar dan blijven er (helaas) nog heel veel onderwerpen over die niet automatisch door een computer herkend kunnen worden.
Hallo Kenneth,
Bedankt voor het uitgebreide antwoord.
Nog één vraag.
Gebruik je in Lightroom één catalogus voor alle foto’s?
En als je meerdere catalogi gebruikt hoe deel je die dan in?
Alvast bedankt voor het antwoord, Jan
N.B. Mijn complimenten voor de mooie een zeer informatieve en leerzame site. Al sinds de jaren 70 fotografeer ik (met Rollei) en maak nu veel video-opnamen. En pas hebben we een Sony DSLR gekocht.
Ondanks deze ervaring steek ik nog veel op van je site!
Dank voor het compliment Jan :)
Ikzelf heb al mijn 30.000+ foto’s in één bibliotheek zitten, maar er zijn ook veel mensen die zweren bij losse bibliotheken. Bijvoorbeeld als je werk en privé duidelijk van elkaar kunt scheiden. Trouwfotografen geven elke opdracht vaak een nieuwe bibliotheek om de projecten uit elkaar te houden (ze schieten ook extreem veel beelden waardoor de catalogus snel uit zijn voegen groeit). Ik kan me ook voorstellen dat je een vakantie een nieuwe bibliotheek zou willen geven of elk jaar een eigen catalogus.
Ik heb zelf graag alle foto’s bij elkaar zodat ik snel kan zoeken en niet de verschillende catalogi hoef af te struinen. Op vakantie heb ik mijn laptop bij me, dan maak ik wel een nieuwe catalogus aan, maar aan het einde van de vakantie importeer ik die catalogus wel weer in de hoofdcatalogus. Als performance een issue wordt, dan ga ik echter wel een aantal jaargangen exporteren om de huidige catalogus in te krimpen.
Ik gebruikte altijd mijn Digimate II plus imagetank om foto’s op te slaan tijdens een vakantiereis. Dat ging altijd goed, totdat ik een nieuwe PC kocht. Die PC heeft de grootste moeite om de foto’s van de imagetank te halen. Je kunt er hoogsten 5 tegelijk overzetten, en ook dan loopt de boel regelmatig vast. Formateren van de imagetank lukt ook al niet met de nieuwe PC. Allebei hadden ze windows XP SP2. De oude PC is helaas overleden, dus ik moet het wel met de nieuwe blijven proberen. Weet iemand een oplossing voor dit probleem?
De Digimate II ken ik niet.
Vragen: geeft de PC aan dat er sprake is van een USB2 verbinding?
Wordt de imagetank als een externe HS gezien?
Kan de imagetank zonder tussenkomst van de pc geformatteerd worden? Vaak is dat veel beter dan via usbpoorten externe spullen zoals kaartjes formatteren.
Is de USB verbinding van het moederbord wel geinstalleerd?
Geen idee wat je nieuwe pc is. Fabrieks geïnstalleerd of niet?
Als je nog XP SP2 gebruikt neem ik aan dat je alles zelf geïnstalleerd hebt. In dat geval zeker eens de installatie van het moederbord nakijken. Heel misschien is installeren van servicepack 3 nuttig.
Hopelijk heb je hier wat aan. En anders zie je antwoord wel.
Groeten, Jan
Zowel de imagetank als de PC hebben USB2. De tank wordt als externe HS gezien. Je hebt een computer nodig om de imagetank te formateren. Op de oude (kapotte) PC kon dat, maar op de nieuwe niet. Vermoedelijk heeft dat te maken met de FAT 32 indeling in de tank. Je mag dat niet veranderen naar NTFS, omdat dan de cardslots niet meer communiceren met de harde schijf in de imagetank. Ik heb alle USB-poorten van de PC al geprobeerd. De andere USB-apparaten werken prima. De oude PC had ook XP SP2. Het opslaan van de gegevens op de tank gaat prima. Als je het in de verkenner van windows bekijkt is alles ook oké. Maar als je het probeert te kopiëren naar de PC, loopt de boel regelmatig vast. Je kunt dan door steeds maar 5 foto’s te nemen wel alles van de tank kopiëre, maar dat duurt nogal lang. Ik heb windows onlangs opnieuw geïnstalleerd, maar dat gaf geen oplossing. Mijn mogelijkheden zijn uitgeput. Dus elke tip is welkom.
Groeten, Alex.
Probeer je imagetank eens op een andere PC bij een buur of kennis. Daarmee bepaal je dan of het aan de imagetank ligt of niet. Ik denk overigens van niet.
Kijk op je eigen PC bij /deze computer/rechtermuisknop- eigenschappen/hardware/apparaatbeheer bij USB controllers.
Als daar alles goed staat, geen gele vraagtekens e.d. dan zijn ook je USB controllers goed geïnstalleerd. Zo nee dan de juiste moederborddrivers installeren.
In plaats van de verkenner kun je het sharewareprogramma totalcommander http://www.ghisler.com/ downloaden. Shareware maar de enige beperking is dat je een 1,2 of 3 moet intoetsen. Daarmee heb je twee betere verkenervensters voor kopieren van de imagetank naar je pc.
Als dat niet werkt kun je waarschijnlijk met Paragon (freeware) de imagetank formatteren met Fat32
http://www.paragon-software.com/
Als je HCC lid bent kun je deze vraag ook via hun forum stellen. Daar zit veel hardware kennis. Of zoek naar een ander hardware forum zonder lidmaatschap.
Hoeveel MB zijn je afzondelijke foto’s?
Had je oude PC op de harde schijf FAT32 of NTFS indeling?
Succes, Jan
Jan,
Hartelijk dank voor de tips. Ik zal het eens gaan proberen. De foro’s zijn zowel RAW als JPG en zitten tussen 2,5 en 5 mb.
De oude PC had ook NTFS. Het verschil is dat de oude een pentium cpu had en de nieuwe een Athlon.
Bedankt,
Alex.
Leuke site!
Voor specifiek dit onderwerp (het beheren van je digitale foto archief) hou ik een blog bij op digitaalfotobeheer. Wellicht staan daar nog handige tips?
Groet,
Roelof
Vraag:
Om niet al teveel camera-geheugenkaarten te hoeven mee -nemen, wil ik mijn volle geheugenkaarten, tijdens lang verblijf in het buitenland, tijdelijk op een portable geheugenbank plaatsen, om dan de ‘volgeschoten’ geheugenkaartjes te formatteren en hergebruiken Bij thuiskomst worden dan vanuit dit apparaat de opnamen naar de PC overgespeeld. Wie heeft er ervaring mee en welk portable data-apparaat of iets dergelijks dien ik te gebruiken c.q. aan te kopen.